Μας μαγάρισαν...!

Ο χοίρος επειδή γεννάει πολλά γουρουνάκια,θεωρήθηκε σύμβολο του πολλαπλασιασμού των καρπών και γι΄ αυτό και στην αρχαιότητα σχετίστηκε με την λατρεία της Δήμητρος. Στην εορτή των Θεσμοφορίων έριχναν μέσα σε χάσματα (ρήγματα της Γης που τα έλεγαν ΄΄μέγαρα΄΄ ή ΄΄μάγαρα΄΄) ζωντανά χοιρίδια, κι όταν εκείνα ψοφούσαν,τα σάπια κρέατά τους τα αναλάμβαναν οι γυναίκες,που τα ανακάτωναν με τους σπόρους,για να ευδοκιμήσουν. Τις τελετές αυτές,που λείψανά τους υπήρχαν μέχρι τον 2ο αιώνα μ.Χ.,τις έκαναν οι ΄΄εθνικοί΄΄. Όσοι έπαιρναν μέρος στις γιορτές αυτές λέγονταν ΄΄μεγαρίζοντες΄΄ ή ΄΄μαγαρίζοντες΄΄ και οι χριστιανοί τους έλεγαν ΄΄μιαρούς΄΄ δηλ.βρώμικους.

Τότε το ΄΄μαγαρίζει΄΄ σήμαινε ότι ΄΄κάποιος παίρνει μέρος στις τελετές των μεγάρων,είναι εθνικός,δεν σέβεται τις διατάξεις της χριστιανικής θρησκείας και δεν νηστεύει...΄΄ Αυτός είναι ο λόγος που λέμε σήμερα για κάποιον που δεν νήστεψε ότι ΄΄μαγάρισε΄΄..Ο μαγαρίσας κατά την χριστιανική αντίληψι ήταν ψυχικά ρυπαρός. Έτσι κάθε βρωμιά χαρακτηρίζεται ΄΄μαγάρα΄΄ ,όπως και το βρωμίζω σημαίνει ΄΄μαγαρίζω΄΄...


 


Μάλλιασε η γλώσσα μου...!

Στην Βυζαντινή εποχή υπήρχαν διάφορες τιμωρίες,ανάλογες βέβαια με το παράπτωμα. Όταν π.χ. ένας έλεγε πολλά λόγια,που δεν έπρεπε να ειπωθούν,τότε τον τιμωρούσαν με έναν τρομερό τρόπο. Του έδιναν ένα ειδικό χόρτο,που ήταν υποχρεωμένος με το μάσημα,να το κάνει πολτό μέσα στο στόμα του. Το χόρτο όμως αυτό ήταν αγκαθωτό,στυφό και αρκετά σκληρό,τόσο που κατά το μάσημα το στόμα του πρηζόταν και η γλώσσα,το όργανο που έπρεπε να τιμωρηθεί,άνοιγε,μάτωνε και γινόταν ίνες-ίνες,κλωστές-κλωστές,όπως δηλαδή είναι τα μαλλιά.

Από την απάνθρωπη εκείνη τιμωρία βγήκε και η παροιμιώδης έκφρασι : ''μάλλιασε η γλώσσα μου'', που την λέμε σε κάποιον όταν για να τον πείσουμε, του επαναλαμβάνουμε κάτι πολλές φορές.   


Ο Κύρ Μέντιος...

Το πιο αδικημένο ίσως τετράποδο είναι ο γάιδαρος. Από τα αρχαιότατα χρόνια τα ζώα αυτά έχουν την μεγαλύτερη συμπάθεια του κόσμου,κι όμως η φράσι ''είσαι γάιδαρος'' θεωρείται προσβλητική. Στην αρχαία Ρώμη υπήρχαν πολλοί ''ιεροί όνοι'' όπως και στην αρχαία Ελλάδα. Η φυγή της Παναγίας με το Θείο Βρέφος,έγινε με γαιδουράκι. Εκεί όμως που ο γάιδαρος λατρεύτηκε περισσότερο,είναι η αρχαία Μακεδονία. Σε κάθε βωμό και σε κάθε πλατεία της,υπήρχε και το άγαλμα ενός γαιδάρου. Ο Αρχέλαος,ο περίφημος στρατηγός και βασιλιάς της,καυχιόταν ότι οι στρατιώτες του δεν μπορούσαν να νικηθούν ποτέ,γιατί είχαν την εξυπνάδα,την τόλμη και την υπομονή του γαιδάρου..! Τόση δε ήταν η λατρεία που είχαν στα συμπαθητικά τετράποδα,ώστε στην πόλι Μένδη στην Μακεδονία,έκοψαν νομίσματα,που είχαν επάνω τους αποτυπωμένο ένα κεφάλι γαιδάρου. Από αυτό το περιστατικό συνηθίζουμε να αποκαλούμε ακόμα και σήμερα τους γαιδάρους ''κυρ Μέντιους''...! (Μένδη / Μέντη / Μέντιος)


Ο μήνας του μέλιτος...!

Οι αρχαίοι Αθηναίοι όταν ενυμφεύοντο,επί έναν ολόκληρο μήνα δεν έκαναν καμμιά δουλειά. Κι όχι μονάχα οι άντρες,αλλά και οι γυναίκες. Αντίθετα,οι Σπαρτιάτες ήταν αναγκασμένοι να παρευρίσκονται στα καθημερινά γυμνάσια. Ο μεγάλος βασιλιάς τους Άγις,μόλις νυμφεύθηκε,υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την γυναίκα του και να φύγει για τον πόλεμο. Δεν έμεινε δηλαδή μαζί της ούτε μισή ώρα. Όταν επέστρεψε πάλι από την εκστρατεία αυτή,που τόσο τον είχε δοξάσει,σαν μοναδική χάρη ζήτησε από τους εφόρους να κοιμηθεί σπίτι του την πρώτη βραδιά του γυρισμού του. Αρνήθηκαν όμως και τον έστειλαν κατ' ευθείαν στο στρατόπεδο.

Ωστόσο οι Θράκες αν και την εποχή εκείνη θεωρούνταν μάλλον βάρβαροι,είχαν διαφορετική αντίληψη για τον γάμο. Οι πρώτες 15 μέρες ήταν αφιερωμένες στην θεότητα της γονιμότητας και οι υπόλοιπες 15 σε διάφορες διασκεδάσεις,που τις οργάνωναν οι φίλοι και οι συγγενείς των νεονύμφων.

Οι Τεύτονες πάλι λαός αρχαιότατος που κατοικούσε στην βόρεια Γερμανία,συνήθιζαν να πίνουν υδρόμελο κάθε πρωί,μεσημέρι και βράδυ,τριάντα ολόκληρες μέρες συνέχεια..! Ο Αττίλας μάλιστα τόσο πολύ ήπιε από το υδρόμελο αυτό,ώστε πέθανε. Ωστόσο από την συνήθεια αυτή ,έμεινε να λέμε τον πρώτο μήνα του γάμου ΄΄μήνα του μέλιτος΄΄..!     


Τον κουκούλωσαν...

Στην εποχή μας,όταν ένας άντρας θέλει να νυμφευθεί,διαλέγει συνήθως μόνος του την γυναίκα που του ταιριάζει. Αλλά και οι γυναίκες κάνουν πολλές φορές το ίδιο. Κι όταν ακόμα μεσολαβεί συνοικέσιο,πρέπει να δει ο ένας τον άλλον προηγουμένως και να μιλήσουν μεταξύ τους. Αν συμφωνούσαν στις ιδέες τους,τότε παντρεύονταν. Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και στα παλιά χρόνια...

Στο Βυζάντιο όταν ένας νέος ήθελε να νυμφευθεί έστελνε στους γονείς της νέας ''προξενητή'' για να του την δώσουν. Συνήθως την κοπέλα αυτή - αν ήταν ''αυστηρών αρχών'' - δεν την είχε δει ποτέ στο πρόσωπο. Το πολύ να την έβλεπε από μακριά στην εκκλησία ή στον Ιππόδρομο,αλλά και πάλι ολόκληρο το κεφάλι της ήταν σκεπασμένο με μια μεταξωτή καλύπτρα ή ''κουκούλα'', που άφηνε ελεύθερα μόνο τα μάτια...Και την ώρα του γάμου,πολλές φορές ολόκληρη τη μέρα του γάμου,η νύφη έμενε με σκεπασμένο το πρόσωπο. Βέβαια το γεγονός αυτό είχε και δυσάρεστες εκπλήξεις για τον καημένο τον γαμπρό,που όταν τελικά αφαιρούσε την καλύπτρα,έβλεπε ότι είχε νυμφευθεί κάποια άλλη..!

Από το παλιό αυτό έθιμο ωστόσο,βγήκε η φράσι : '' ο τάδε κουκούλωσε την κόρη του'' ή ''κουκουλώθηκε΄''... 


Κουτσοί στραβοί στον Άγ.Παντελεήμονα...?

Το 1830 στο Άστρος της Κυνουρίας,παρουσιάστηκε ένας περίεργος άνθρωπος,που άρχισε να διαδίδει επίμονα ότι είναι ο Άγιος Παντελεήμονας,που ήρθε να σώσει τον κόσμο από διάφορες αρρώστιες,που τον μάστιζαν. Όπως ξέρουμε όλοι σχεδόν,ο πραγματικός Άγ.Παντελεήμονας είναι ο προστάτης των αναπήρων και οι Χριστιανοί πιστεύουν ότι γιατρεύει εκτός από τις άλλες παθήσεις και τις παραμορφώσεις του σώματος,και τους τυφλούς. Ο άγνωστος του Άστρους όμως δεν έκανε το παραμικρό θαύμα. Επειδή όμως δεν ενοχλούσε κανέναν με την παρουσία του, τον άφηναν να λέει ό,τι θέλει. Παρ' όλα αυτά η φήμη πως στο χωριό της Κυνουρίας παρουσιάστηκε ο Άγιος Παντελεήμονας απλώθηκε γρήγορα σε όλη την Ελλάδα. Όπως ήταν φυσικό και επόμενο, όσοι έπασχαν από τα μάτια τους, τα αυτιά τους, τα πόδια τους κι ένα σωρό άλλες ασθένειες,παράτησαν τα σπίτια τους και τις δουλειές τους και ξεκίνησαν να πάνε στο Άστρος,με την ελπίδα να γίνουν καλά..! Και ήταν τόσοι πολλοί αυτοί οι ανάπηροι, ώστε οι χωρικοί από τα διάφορα χωριά που τους έβλεπαν να περνούνε,έλεγαν :  ''κουτσοί στραβοί στον Άγ.Παντελεήμονα...''!   

Ε,κύριε Αλαβάνε μας...? Cool


Μας φλόμωσες...!

΄΄Φλόμος΄΄ ή ΄΄φλώμος΄΄ είναι η γενική ονομασία διαφόρων φυτών του γένους ΄΄βερβάσκον΄΄. Τον ΄΄φλόμο΄΄ τον μεταχειρίζονται (στα κρυφά,γιατί απαγορεύεται) μερικοί ψαράδες,για να ΄΄φλομώσουν ΄΄ ,να δηλητηριάσουν δηλαδή με τις αναθυμιάσεις του,τα χταπόδια κι έτσι να τα πιάσουν. Κάποτε, όπως γράφει ο χρονικογράφος Ε.Κ.Στασινόπουλος: ΄΄ Οι δρόμοι της παλιάς Αθήνας ήταν στενοί και βρώμικοι από τα ακάθαρτα νερά και τα σκουπίδια. Ούτε αποχέτευση υπήρχε για τα νερά των σπιτιών ούτε και υπηρεσία καθαριότητος. Οι νοικοκυρές πετούσαν τα σκουπίδια στον δρόμο και το νερό στο αυλάκι που περνούσε μπροστά στην πόρτα τους. Μια μεγάλη πληγή για την πόλη ήταν οι αναθυμιάσεις που έβγαιναν από ένα δηλητηριώδες φυτό,τον φλόμο,που είχε φυτρώσει παντού γύρω από την Αθήνα. Χρειάστηκε συστηματική εργασία του πρώτου Δημάρχου της Αθήνας του Πετράκη,για το κόψιμο του φλόμου και το άνοιγμα χαντακιών,για να φεύγουν τα λιμνάζοντα νερά που τον πολλαπλασίαζαν και να παύσουν να ΄΄φλομώνουν΄΄ οι Αθηναίοι από την αποπνικτική ατμόσφαιρα που δημιουργούσε...΄΄   


Μπάτε σκύλοι αλέστε και αλεστικά μη δώσετε...!

Οι Φράγκοι που είχαν υποδουλώσει την πατρίδα μας,έκαναν τόσα μαρτύρια στους κατοίκους ,ώστε οι Έλληνες τους βάφτισαν ''σκυλόφραγκους''. Ό,τι είχαν και δεν είχαν τους το έπαιρναν,κυρίως όμως ενδιαφέρονταν για το αλεύρι,που τους ήταν απαραίτητο για να φτιάχνουν ψωμί. Κάποτε σ' ένα χωριουδάκι της Πάτρας μπήκαν μερικοί στρατιώτες σε έναν μύλο και απαίτησαν απ' τον μυλωνά, να τους αλέσει όλο το σιτάρι που υπήρχε εκεί,με την υπόσχεσι ότι θα του πλήρωναν τα αλεστικά. Ο μυλωνάς ονομαζόταν Γιάννης Ζήσιμος και ήταν γνωστός για την παλικαριά του και την εξυπνάδα του. Όταν είδε τους Φράγκους να θέλουν να του αρπάξουν όλο το βιος του με το ''έτσι θέλω'' , φούντωσε ολόκληρος! Συγκρατήθηκε όμως,και δικαιολογήθηκε ότι δεν μπορεί μόνος του να αλέσει τόσες οκάδες σιτάρι. Οι στρατιώτες του είπαν τότε ότι θα τον βοηθήσουν αυτοί. Ο Ζήσιμος τους πέρασε στον μύλο και τους είπε δήθεν ευγενικά: ''Mπάτε σκύλοι αλέστε και αλεστικά μη δώσετε..''

   Ύστερα τους κλείδωσε μέσα κι έβαλε φωτιά στον μύλο. Έτσι κι έτσι κατεστραμμένος ήταν. Εκεί τους έκαψε όλους σαν ποντίκια κι αυτός εξαφανίστηκε. Από τότε μας έμεινε η φράσι..! 

  ΣΗΜ: Υπάρχει και μια δεύτερη εκδοχή, ότι πρόκειται για παραφθορά της φράσεως ''μπάτε χίλιοι αλέστε κι αλεστικά μη δίνετε...'' Δηλαδή αντί για την λέξι ''σκύλοι'' που δείχνει ότι δεν κολλάει,η λέξι ''χίλιοι'' με την οποία βγαίνει νόημα...   


Κίτρινος Τύπος...

Πολλές φορές όταν κάποια εφημερίδα επιτίθεται σε μια άλλη,την αποκαλεί ''κίτρινο έντυπο'', ή ''κίτρινη φυλλάδα'', ή ''κίτρινο Τύπο'' κλπ... Όμως από πού προέρχεται αυτό,που σήμερα έχει και την σημασία του ''ανήθικος''..?

Στην Αμερική,όπως ξέρουμε,υπάρχουν μερικές εφημερίδες που αναζητούσαν και αναζητούν πάντοτε συνταρακτικές ειδήσεις και σκάνδαλα κάθε είδους. Το 1890 η εφημερίδα ''Κόσμος'' της Ν.Υόρκης άρχισε να δημοσιεύει σε συνέχειες,μια σειρά χιουμοριστικών σχεδίων,που παρίσταναν τις πονηριές και τα κατορθώματα ενός παιδιού της αμερικανικής πρωτεύουσας. Ο μικρός φανταστικός ήρωας ήταν ένας τύπος Νεουρκέζου μάγκα, με δύο τεράστια αυτιά,ένα ψηλό καπέλο φορεμένο στο πίσω μέρος του κεφαλιού κι ένα κουστούμι κιτρινωπό. Για την τελευταία αυτή λεπτομέρεια,λεγόταν '' το κίτρινο παιδί ''...

Το είδος αυτό των εικονογραφημένων χιουμοριστικών σχεδίων,νέο για εκείνον τον καιρό, είχε καταπληκτική επιτυχία και το πήραν κι άλλες εφημερίδες,που άρχισαν να δημοσιεύουν ''εικονογραφημένα σκάνδαλα''.. Κάποιος δημοσιογράφος όμως της παλιάς σχολής,καυτηρίασε τότε τις νέες αυτές μεθόδους. Και σε ένα δριμύτατο άρθρο του ονόμασε το '' κίτρινο παιδί '' ζωντανό σύμβολο της καινούριας νοοτροπίας,τον δε Τύπο εκείνο ΄΄κίτρινο΄΄...Ο χαρακτηρισμός αυτός έκανε μεγάλη εντύπωσι κι από τότε έμεινε μέχρι τις μέρες μας..!  


Η ονομασία του Καναδά...

Πολλών χωρών η ονομασία οφείλεται σε τυχαία περιστατικά... Έτσι συνέβη και με τον Καναδά,που ανακαλύφθηκε το 1497 όταν τον επισκέφθησαν οι Ισπανοί για να ανακαλύψουν χρυσό...Ψάχνοντας λοιπόν στις διάφορες περιοχές,έλεγαν : ''aca nada...'' δηλαδή ''εδώ τίποτα''...

Οι ιθαγενείς παρέλαβαν τις λέξεις αυτές και όταν αργότερα οι Γάλλοι,έφτασαν στην περιοχή,τους άκουγαν να επαναλαμβάνουν την φράση,νομίζοντας ότι οι λέξεις αυτές ήταν το όνομα της χώρας...! ACA NADA...!